Queerbaiting e conservadorismo no universo geek: uma análise dos quadrinhos da Marvel
Keywords:
LBTQIA+, queerbaiting, conservadorismo, mercado de nicho, MarvelAbstract
Seja através do beijo gay de Hulkling e Wiccano (Marvel/2019) e da bissexualidade de Jon Kent (DC Comics/2021), vivemos atualmente um momento no qual, através das histórias em quadrinhos, tem se discutido sobre os limites da representatividade
LGBTQIA+. No caso específico dos quadrinhos, os personagens LGBTQIA+ não são recentes. Contudo, grande parte dessas menções estavam escondidas por trás do queerbaiting. O queerbaiting pode ser definido como uma estratégia de marketing na qual há uma sugestão, porém não explícita, de que um personagem é LGBTQIA+. No caso das histórias em quadrinhos, essa
“isca” funciona como uma forma de atrair o público LGBTQIA+ sem perder o público conservador. Nesse artigo, entenderemos como público conservador aqueles que sigam o padrão da cis-heteronormatividade. Dessa forma, a proposta do artigo é discutir como tais questões têm se apresentado especificamente no contexto dos personagens da Marvel Comics.
References
ADAMS, T. Narrating the Closet An Autoethnography of Same-Sex Attraction. Walnut Creek: Left Coast Press, 2011.
ALENCAR, D.; ARRUDA, M. I. Fanfiction: uma escrita criativa na web. Perspectivas em Ciência da Informação, v. 22, n. 2, p. 88-103, 2017. Disponível em: <http://dx.doi.org/10.1590/1981-5344/2760>. Acesso em: 23 jun. 2022.
ARJORANTA, J.; KONTTURI, K.; VARIS, E.; VÄLISALO, T. Nörttikulttuurin identiteettikriisi: Gamergate, Comicsgate ja Star Wars poliittisten kiistojen näyttämöinä. Lähikuva, v. 33, p. 92-111, 2020.
BARTHES, R. Mythologies. Nova York: The Noonday Press, 1972. BUTLER, J. Vida precaria. El poder del duelo y la violencia. Buenos Aires: Editorial Paidós, 2009.
BARTHES, R. Críticamente subversiva. In: JIMÉNEZ, R. (Org.) Sexualidades transgresoras. Una antología de estudios queer. Barcelona: Icária Editorial, 2002, p. 141-172.
CHINEN, N. Reinterpretando Wertham. Influência de seduction of the innocent nos estudos de quadrinhos no Brasil. Jornadas Internacionais de Histórias em Quadrinhos, II, 2013.
CRUZ, D. P. A outra ponte do arco-íris: discursos e representações LGBTT nas histórias em quadrinhos de super-heróis norte-americanas. Dissertação (Mestrado em Comunicação) – Centro de Ciências Humanas, Letras e Artes, Universidade Federal da Paraíba, 2017.
CURTIS, N. Superheroes and the mythic imagination: order, agency and politics. Journal of Graphic Novels and Comics, 2019, p. 1-15.
GAMSON, J. Deben autodestruirse los movimientos identitarios? Un extraño dilema. In: JIMÉNEZ, R. (Org.) Sexualidades transgresoras. Una antología de estudios queer. Barcelona: Icária Editorial, 2002, p.141-172.
GOSCIOLA, V.; RIBEIRO, M. T. V. Midiatização pelos jovens na expansão narrativa do Universo Cinemático Marvel.
Chasqui – Revista Latinoamericana de Comunicación, n. 137, p. 111-128, 2018. GUERRA, F. A crônica dos quadrinhos: Marvel Comics e a história recente dos EUA (1980-2015). Tese de Doutorado, Programa de Pós-Graduação em História, Universidade Federal Fluminense, 2016.
HAWLEY, G. Making sense of the alt-right. Nova York: Columbia University Press, 2017.
HOWE, S. Marvel Comics: a história secreta. São Paulo: LeYa, 2013.
JANKOWSKI, E. Queerbaiting in the Marvel Cinematic Universe. Journal of Feminist Scholarship, v. 20, n. 20, p.82-84, 2022.
JENKINS, H. Cultura da Convergência. São Paulo: Editora Aleph, 2009.
KLOCK, G. How to read superhero comic books and why. Londres: A&C Black, 2002.
LACERDA, M. B. O novo conservadorismo brasileiro: de Reagan a Bolsonaro. Porto Alegre: Editora Zouk, 2019.
LIMA, C.; CAVALCANTI, G. Fãs, representação e ativismo: shipping de casais homoafetivos na teledramaturgia da RedeGlobo. Revista Ícone, v. 16, n. 1, p. 100-119, 2018.
LOKI [Seriado]. Estados Unidos: Marvel Studios, 2021-. Criação: Michael Waldron. Produção: Kevin Feige. Disney+ (286+ min.), son., color.
LOURO, G. O corpo estranho. Ensaios sobre sexualidade e teoria queer. Belo Horizonte: Autêntica, 2004.
MACHA DO, F.; GONZATTI, C. Shun de Andrômeda e as correntes das masculinidades: gênero, jornalismo de cultura pop e construção de sentidos em redes digitais. Revista Mídia e Cotidiano, v. 14, n. 2, p. 206-224, 2020.
MASLON, L; KANTOR, M. Superheroes! Capes, Cowls and the creation of comic book culture. Nova York: Crown Archetype, 2013.
MILLER, J. J. et al. 2019 comic book sales to comics shops. Disponível em: <https://www.comichron.com/monthlycomicssales/2019.html > Acesso em: 23 jun. 2022.
MISKOLCI, R. A Teoria Queer e a Sociologia: o desafio de uma analítica da normalização. Revista Sociologias, UFRGS, v. 21, p. 150-182, 2009.
NORDIN, E. From Queer Reading to Queerbaiting: the battle over the polysemic text and the power of hermeneutics. Disponível em: <http://www.divaportal.org/smash/get/diva2:839802/FULLTEXT01.pdf>. Acesso em: 09 nov. 2021.
NYBERG, A. Comics Code History: the seal of approval. Disponível em: <http://cbldf.org/comics-code-history-theseal-of-approval/>. Acesso em: 09 nov. 2021.
OLSSON, A.; AMBJÖRNSSON, F. Queera hobbitar: Samkönat begär i J.R.R. Tolkiens The Lord of the Rings. Disponível em: <http://www.divaportal.org/smash/get/diva2:540837/FULLTEXT01.pdf>. Acesso em: 09 nov. 2021.
PANDITA, P. C. Is Deadpool Even in the Closet? – The Problematic Practice of Queerbaiting in Marvel Comics and Its Impact on the LGBT Audience. Disponível em: <https://www.academia.edu/44423747/Is_Deadpool_Even_in_the_Closet_The_Problematic_Practice_of_Queerbaiting_in_Marvel_Comics_and_Its_Impact_on_the_LGBT_Audience>. Acesso em: 09 nov. 2021.
SÁNCHEZ-SORIANO, J.; GARCÍAJIMÉNEZ, L. La construcción mediática del colectivo LGTB+ en el cine blockbuster de Hollywood. El uso del pinkwashing y el queerbaiting. Revista Latina de Comunicación Social, n. 77, p. 95-116, 2020.
SEIDMAN, S. Deconstructing Queer Theory or the Under-Theorization of the Social and the Ethical. In: NICHOLSON, L; SEIDMAN, S. (Orgs.) Social Postmodernism: beyond identity politics. Cambridge: Cambridge University Press, 1995, p. 116-141.
WERTHAM, F. Seduction of the innocent. Nova York: Rinehart & Company, 1954.
WOODS, N.; HARDMAN, D. ‘It’s just absolutely everywhere’: understanding LGBTQ experiences of queerbaiting. Psychology & Sexuality, p. 01-13, 2021. Disponível em: <https://doi.org/10.1080/19419899.2021.1892808>. Acesso em: 23 jun. 2022.
YUGE, C. O que foram as guerras secretas da Marvel e por que elas estão mais perto do MCU. Disponível em: <https://canaltech.com.br/entretenimento/oque-foram-as-guerras-secretas-na-marvel-epor-que-elas-estao-mais-perto-do-mcu189932/>. Acesso em: 09 nov. 2021.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Rebeca Garcia Cabral, Daniel Pradera Corrêa Guimarães

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.